Info

Yalansavar

Sorgulayıcı düşünce ve bilimsel yönteme gönül vermiş bir grup skeptik ve bilim tutkunun bir araya gelmesiyle kurulmuş Yalansavar ekibinin resmi podcastı. Yapımcılığı ve sunuculuğunu Dr. Işıl Arıcan'ın üstlendiği bu podcastta her bölümde farklı ekip üyeleri ile eleştirel düşünce ve şüphecilik hakkında sohbet edecek, mantıksal safsatalara ve argüman irdeleme yöntemlerine değinecek, sözdebilimden paranormal iddialara, şarlatanlıktan yanıltıcı haberlerde dek muhtelif asılsız iddiaları irdeleyeceğiz. (yalansavar.org)
RSS Feed Subscribe in Apple Podcasts
2020
June
March
February


2019
September
January


2018
December
October


2017
June
April
February


2016
December
September
August
June
May
April
March
February
January


All Episodes
Archives
Now displaying: Page 1
Jun 16, 2020

Bu bölümde hepimizi zaman zaman pençesine alan ve karar alırken bazen farkında bile olmadan kararımızı yönlendiren bir alışkanlıktan, güdümlü düşünceden (motivated thinking) bahsediyor, bu eğilimimizle nasıl başa çıkabileceğimiz, ideoloji veya inançlarımızın gölgesinde aldığımız irrasyonel kararların nasıl farkında olacağımız hakkında sohbet ediyoruz.

Nasıl karar alıyoruz? Neden irrasyonel kararlar alıyoruz? Kararlarımızı yönlendiren şey bilgi mi yoksa tutarlılık arayışı mı?Güdümlü düşünce hakkında yapılmış belli başlı çalışmalar neler?Tartışmalarda güdümlü düşünce tuzağına düşmekten nasıl korunabiliriz?

Mar 12, 2020

Tüm dünyanın koronavirüsü ile mücadele ettiği ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından global salgın ilan edilen şu günlerde, basında ve sosyal medyada yer alan korona virüsü ile ilgili yanlış bilgilendirmeleri ve yaygın mitleri eleştirel düşünce gözlüğümüzle irdeliyor, insanları bunlara inandıran etmenler hakkında sohbet ediyoruz.


En yaygın koronavirüs mitleri hangileri? Koronavirüsten korunmak için geçerli ve kanıtlanmış yöntemler hangileri? İnsanlar neden bu yanlış inanışlara ve mitlere itibar gösteriyor? Bu tip yanlış, yalan ve yanıltıcı bilgilerin ne zararı var?

Mar 3, 2020

Podcastımızın bu bölümünde etrafımızı her geçen gün daha da saran yalan ve uydurma haberler ve bunlarla nasıl mücadele edebileceğimiz hakkında sohbet ediyoruz.

Uydurma haber, asparagas, hiciv haberciliği ve bunların birbirinden farkları nelerdir? İlk uydurma haberler hangileriydi? Sosyal medyanın uydurma haberlere etkisi ne?  Asılsız haberlerle mücadele etmek için nelere dikkat etmeliyiz?

Feb 3, 2020

Bundan yaklaşık bir yıl önce Yalansavar olarak ünlü medyumların 2018 için yaptıkları kehanetleri incelemiş, ve Yalansavar ekibi olarak astrolog/medyumların kullandıklar kehanet tekniklerini uygulayarak bizler de 2019 yılı için bazı kehanetlerde bulunmuştuk. Aradan bir yıl geçti ve hem medyatik astrologların hem de 2019 yılı için yaptıkları kehanetleri değerlendirme vakti geldi. Bu bölümde yapılan kehanetlerin ne kadarının tuttuğunu inceliyor, medyatik astrologların performansı ile Yalansavar ekibinin kehanet yapma performansını karşılaştırıyor, ve 2020 yılı için gene kehanetlerde bulunuyoruz.

Sep 30, 2019

Uzunca bir aradan sonra podcast yayınlarımıza son dönemde oldukça popüler olan Alkali Diyet kavramını irdeleyerek devam ediyoruz. İçinde kafa karıştıran pek çok kimyasal kavram ve terminoloji barındıran bu moda diyetin iddialarının geçerliliğini inceliyor, bu diyetin tarihteki çıkış noktasını anlatıyor ve neden pek çok kişinin bu mucize diyetten medet umduğu hakkında sohbet ediyoruz.

Temel kimya bilgisi: asit, baz ve pH nedir? Alkali diyet kavramı ilk ne zaman ortaya çıktı? Homeostaz nedir? Alkali diyet iddiaları için bilim ne diyor? Neden bu kadar popüler? Bu diyeti takip etmenin zararı var mı?

Jan 10, 2019

2019 yılının ilk bölümünde ünlü astrologlar tarafından 2018 için yapılmış yapılmış muhtelif kehanetleri mercek altına alıyoruz. Ünlü astrologların geçtiğimiz yıl için muhtelif basın ve yayın organlarına verdikleri demeçlerde ne gibi olayların yaşanacağına ilişkin kehanetlerde bulunduklarını anımsıyor, bu kehanetlerin hangilerinin tuttuğunu, ne kadarının boş çıktığını inceliyoruz. İlaveten, kehanetlerin neden bu kadar popüler olduğundan ve iyi kehanet etme sanatının inceliklerinden bahsediyoruz. Programımızın sonunda, astrolog olmasak da biz de 2019 yılına ait kehanetlerde bulunuyoruz.

Kehanetler neden popüler? Astrologlar 2018 yılı için ne demiş? Hangileri tutmuş, hangileri karavana? Barnum etkisi. İyi kehanet nasıl olmalı? Yalansavar ekibinden 2019 kehanetleri.

Dec 9, 2018

Podcastımızın bu bölümünde gündelik yaşantımızda nasıl kanı oluşturduğumuzdan, neyin daha inanılır olduğuna nasıl karar verdiğimizden, inanılır bulduğumuz şeyleri inanması zor olandan nasıl ayırdığımızdan bahsediyoruz.  Farklı kanaatlerin, inançların birbirlerine göre ağırlığı ve geçerliğini anlamak için ne gibi yöntem ve araçların mevcut olduğu ve bu yöntemleri eleştirel düşünceye ve bilimsel yönteme nasıl uyarlayabileceğimiz hakkında konuşuyoruz.

 

Farklı kanı ve inançların hepsi aynı ağırlıkta mıdır? Yeni veriler neye inandığımızı nasıl ve ne zaman değiştirir? Bayes teoremi nedir?

Oct 25, 2018

Podcastımızın bu bölümünde, bir okurumuzu bize yönelttiği "sizce doğru budur diyebileceğiniz güvenilir bilgilere nasıl ulaşıyorsunuz?" sorusundan yola çıkarak karşımıza çıkan iddiaları nasıl irdelediğimiz hakkında sohbet ediyoruz. Eleştirel düşünce alışkanlığının temeli olan doğru ve tarafsız sorgulama yapmanın öneminden, okuduğumuz veya duyduğumuz bir iddianın doğruluğunu teyit ederken atacağımız ilk adımlardan bahsediyoruz.

İddia kaynaklarının güvenilirliği nasıl anlaşılır? İddianın mevcut bilinenlere ve yaşadığımız dünya zıtlığı neden önemli?  İddiaya eşlik eden veri ve deneylerin kalitesi. Teyit önyargısı.

Jun 6, 2017

Podcastımızın bu bölümünde batıl inançların çoğunun temelinde yatan büyü düşüncesi konusuna eğiliyoruz. Pek çok yerde karşımıza çıkan, çoğumuzun farkında olmadan zaman zaman içine düştüğü büyü düşüncesi örneklerini inceliyor, bu kavramın olası kökenleri, gündelik hayatımıza etkisi ve büyü düşüncesini tanımanın eleştirel düşünce açısından önemi hakkında sohbet ediyoruz.

Büyü düşüncesi nedir? Frazer'ın sempatik büyü kavramı, benzerlik ve bulaşıcılık ilkesi. Büyü düşüncesinde şans faktörü . Kargo kültleri. Skinner'ın güvercinleri. Çocuklarda büyü düşüncesi nasıl gelişiyor? Sözdebilimlere etkileri nedir? Eleştirel düşünce için neden önemli?

Apr 1, 2017

Podcastımızın bu bölümünde bir önceki bölümde başladığımız dünya dışı yaşam ihtimalinden ve sıklıkla medyada duyduğumuz UFO (tanımlanamayan uçan cisim) gözlemlerinden bahsetmeye devam ediyoruz.

Fotoğraflarda görülen ve UFO sanılan lekeler neler? Uçan Daire sanılan ilginç atmosfer olayları nelerdir? Fermi paradoksu nedir? Bu kadar çok gezegen varsa uzaylılar nerede?

 

1 2 3 Next »